BLOG

Ticaret savaşları ve buğday

10 Şubat 20201 dk okuma
Namık Kemal PARLAK Editör

Buğday, dünya gıda güvenliğinin sağlanmasında en temel ürünlerin başında geliyor. Dünyada toplam 220 milyon hektardan fazla bir alanda ekimi yapılan buğdayın kişi başına tüketim rakamı 67 kilogram. Gelir, şehirleşme ve nüfus arttıkça buğday tüketimi de artış gösteriyor. Özellikle insanların mısır ve pirinçten uzaklaşma eğiliminde olduğu Asya ve Afrika’da buğday tüketiminin arttığına şahit oluyoruz.

ABD Tarım Bakanlığı’nın (USDA) son açıkladığı Dünya Buğday Tedarik ve Talep Durumu raporuna göre 2019/2020 sezonunda üretimle birlikte tüketim de artacak. Rapora göre bu sezon küresel buğday üretimi 764 milyon ton gibi rekor bir seviyeye ulaşacak. İki önemli üretici Arjantin ve Avustralya’daki kayıplar; Avrupa Birliği, ABD, Rusya ve Ukrayna’daki artışlarla telafi edilecek.

Küresel buğday tüketimi ise tarihi bir rekorla 754 milyon tonu aşacak. Burada dünya buğday ithalatçıları listesinin ilk iki sırasında yer alan Mısır ve Endonezya’daki artış tahmini dikkat çekici. USDA’ya göre 2019/2020 sezonunda Mısır’da buğday tüketimi 20.4 milyon tona, Endonezya’da ise 10.7 milyon tona çıkacak. Bu rakamlar iki ülke için de rekor.

USDA, buğday ticaretinin de geçen sezona kıyasla yüzde 4 artış gösterip 181 milyon tonu bulacağını öngörüyor. Son beş yılın ortalamasının 175 milyon ton olduğunu hatırlatmak isterim. Ancak buğday ticaretinde arz ve talep temellerinin ötesinde, son yıllarda büyük pazar oyuncuları arasındaki gerginliğin artması gibi zorluk ve belirsizlik var. ABD ile Rusya arasında 1980’lerdeki buğday ambargosunu ve bunun Rusya’nın dünya buğday ticaretindeki rolünü nasıl tekrar şekillendirdiğini hatırlayalım. ABD ile Çin arasındaki ticaret savaşları da gelecek yıllarda küresel tahıl akışının değişmesi açısından benzer bir potansiyele sahip.

Ticaret savaşlarıyla birlikte artan jeopolitik riskler ve korumacı politikalar, tahıl piyasalarını tehdit ediyor. Bu noktada ticaret uyuşmazlıklarının ve tarife dışı ek gümrük uygulamalarının önüne geçebilmek için inisiyatif alınması gerekiyor. Uluslararası tahıl ticaretinin genişlemesini destekleyecek, ticaretin önündeki engellerin ve ayrımcı uygulamaların ortadan kaldırılmasını sağlayacak adımlar atılmalı.

Editör Kategorisindeki Yazılar