Karadeniz buğday fiyatları, sert hava
koşulları ve kilit limanlardaki lojistik darboğazların kısa vadeli arzı
sıkılaştırmasıyla, şubat ayında geçen yılın ağustos ayından bu yana en yüksek
ortalama aylık artışını kaydetti.
S&P Global Energy bünyesindeki Platts raporuna göre, Milling Wheat Marker (MWM) Şubat ayında ortalama 231,32 $/ton seviyesinde gerçekleşti. Bu seviye, ocak ayındaki 227,19 $/ton ortalamasına göre dikkat çekici bir yükselişe işaret ederken, ağustos ayındaki 237,75 $/tondan bu yana görülen en yüksek düzey oldu.
Fiyatlardaki yükselişi esas olarak sert kış koşulları tetiklerken, olumsuz hava özellikle Rus limanlarında etkisini hissettirdi. Kavkaz’daki operasyonlar ciddi şekilde aksadı; liman şubat ayının büyük bölümünde neredeyse kullanılamaz hale gelirken, yüklerin bir kısmı Novorossiisk’e yönlendirildi.
Platts’a konuşan bir Rus buğday tüccarı, “Derin deniz terminallerinde çok büyük gecikmeler var,” diyerek terminal sıralarındaki baskıyı vurguladı. Kavkaz’daki koşulların mart ortasından sonra iyileşmesi beklenirken, Rusya merkezli bir satıcı ise güney bölgelerindeki çiftçilerden buğday arzının hâlâ düşük seyrettiğini belirtti.
Bu aksamalara rağmen, Rusagrotrans,ş ubattan devreden yüklemeler de dahil olmak üzere Rusya’nın mart ayı buğday sevkiyatının 3,5 milyon ton seviyesinde gerçekleşmesini bekliyor. Platts, 2 Mart itibarıyla MWM’yi 235 $/ton seviyesinde değerlendirdi.
UKRAYNA’DA REKOR DEVİR STOKU RİSKİ
Ukrayna’da piyasa algısı, yüksek eski mahsul stokları ve ihracat lojistiğindeki kısıtlar tarafından şekilleniyor. Devam eden çatışma kaynaklı saldırılar nedeniyle Odesa’nın ihracat kapasitesi, savaş öncesi seviyelerin yalnızca %30’u düzeyinde çalışıyor. Bazı satıcılar, mevcut tempo korunursa Ukrayna’nın bu sezon 13 milyon ton sevkiyat hedefini yakalayabileceğini düşünüyor. Ancak daha temkinli olanlar da var. Ukraynalı bir satıcı, Platts’e yaptığı değerlendirmede, ihracat ivmesinin zayıflaması halinde toplam sevkiyatın 11 milyon tona gerileyebileceği uyarısında bulundu. Bu senaryoda devir stoklarının yaklaşık 6 milyon tonla rekor düzeye yaklaşabileceği belirtiliyor.
KÜRESE JEOPOLİTİK RİSKLER
Mısır, Cezayir ve Suudi Arabistan gibi büyük alıcılardan gelen güçlü talep, fiyatlara taban oluşturmaya devam ediyor. Suudi Arabistan’ın 27 Şubat’ta gerçekleştirdiği son ihale, artan maliyetlere işaret etti. Krallığın ortalama 272,52 $/ton C&F seviyesinden alım yaptığı, bunun da önceki alımlara kıyasla yaklaşık 12 $/ton daha yüksek olduğu kaydedildi.
Öte yandan, Orta Doğu’daki jeopolitik gerilimler belirsizliği artırıyor. Piyasa katılımcıları, Platts’a navlunların Kızıldeniz’e yönelik hatlarda yükseldiğini; bunun arkasında artan sigorta maliyetleri ve gemi bağlama konusunda genel bir isteksizlik bulunduğunu aktardı. Babülmendep Boğazı’nda olası bir kesinti ise Afrika destinasyonlarına hizmet eden rotalar açısından kritik bir risk olarak görülüyor.
2026 HASADI
Raporda yer alan 2026 hasadına dönük ilk görünüme göre ise Karadeniz’de kışlık buğday için genel tablo olumlu ve şu ana kadar önemli bir kış zararı rapor edilmedi. Bununla birlikte tüccarlar, mart–mayıs döneminin kritik olduğuna dikkat çekerek “zarar verici anormallikler” ihtimaline karşı temkinli. Özellikle Nisan 2024’te güney Rusya’da ürünlere ağır zarar veren soğuk hava dalgası, piyasada hâlâ referans noktası olarak hatırlanıyor.