BLOG

Romanya, Slovenya ve Hırvatistan’da Tahıl ve Un Pazarı

02 Kasım 20167 dk okuma

Romanya, Slovenya ve Hırvatistan’ın en çok üretimini gerçekleştirdiği tahıl ürünü mısırdır. Romanya 2013 yılında 11,3 milyon ton mısır üretmiş ve bu miktarı 2014 yılında 11,9 milyon tona çıkarmıştır. Slovenya’nın mısır üretimi 2012 ve 2013 yıllarında 200 bin ton dolaylarında seyretmiş, 2014 yılında ise tekrar 350 bin tona ulaşmıştır. Hırvatistan’da 2013 ve 2014 yıllarında gerçekleştirilen mısır üretimi ise sırasıyla 1,8 ve 2 milyon tondur.

ulke_profili

Balkan yarımadasının kuzeyinde bulunan Romanya 19,9 milyonluk nüfusa sahiptir. Başkenti Bükreş olan ülke, gelişmiş sanayii ve tarım alanlarının yanı sıra zengin doğal kaynakları açısından da oldukça şanslıdır. Ülkenin diğer önemli şehirleri ise Köstence, Yaş, Timisoara, Cluj-Napoca, Galati, Braşov ve Craiova’dır. Orta Avrupa'nın güneyinde yer alan Slovenya’nın başkenti Ljubljana’dır. Nüfusu yaklaşık 2 milyon olan ülke 1 Mayıs 2004'te Avrupa Birliği'ne girmiştir. Balkan Yarımadasının kuzeybatısında yer alan Hırvatistan ise yaklaşık 4,5 milyonluk nüfusa sahiptir ve 20 idari bölge ile Zagreb şehrinden oluşmaktadır.

GENEL EKONOMİK GÖRÜNÜM Avrupa’nın güney doğusunda yer alan ve Polonya’nın ardından Orta ve Doğu Avrupa’nın en büyük ikinci pazarı durumunda olan Romanya’da, sanayileşme sürecine girilmesiyle birlikte güçlü bir kırsal göç gerçekleşmiştir. II. Dünya Savaşı’ndan ağır yaralarla çıkan Romanya, ekonomisini kalkındırmak için büyük bir mücadele dönemine girmiştir. Aralık 1989 Devrimi’nden sonra serbest piyasa sistemine adapte olmaya başlayan Romanya, iktisadi gelişme amacıyla dış ticarete önem vermiştir. Ayrıca, yine bu amaçla pek çok reformlar yapılmıştır.

Slovenya, yüksek gelir grubundaki gelişmiş ülkelerden biridir. Aynı zamanda 28 bin dolar seviyesindeki kişi başına milli gelir ile AB’nin yeni üyeleri arasında başta gelmektedir. İstikrarlı bir ekonomiye sahip olan ülkenin en önemli özelliği iyi yetişmiş ve verimli bir iş gücü yapısına sahip olmasıdır. 2016 itibariyle ise iş ortamını iyileştiren düzenlemeler ve dış talepteki büyümeye bağlı olarak ekonominin hızlanması beklenmektedir. 2016-18 yılları arasında beklenen büyüme oranı % 2,2’dir.

Hırvatistan 1 Temmuz 2013 tarihinde AB’nin 28. üyesi olmuştur. Ekonomi yönetimi, AB üyeliğinin getireceği fırsatlardan asgari oranda yararlanmak amacıyla, ülkenin rekabet gücünün artırılmasına yönelik politikalara yoğunlaşmış bulunmaktadır. Ancak Hırvatistan ekonomisi son 12 çeyrektir küçülmekte olup, ülke 2008 yılı sonundan itibaren resesyona girmiştir. 2008’den bu yana ülke GSYİH’nın yaklaşık %12’si erimiştir. Kriz öncesinde ülkede yoksulluk oranı %10’lar seviyesinde iken, bugün yoksulluk oranı %18’e yükselmiş olup, uzayan resesyon ile birlikte ekonomik aktiviteye katılan eğitimli, kırsal kesimde yaşayan genç nüfus arasında yoksulluk artmaktadır.

TARIMIN YERİ VE ÖNEMİ Romanya zengin tarım alanlarına sahip bir ülke olup, toprakları geniş bir ürün yelpazesini yetiştirmeye elverişlidir. 1989’dan itibaren en fazla özelleştirme tarım sektöründe gerçekleştirilmiştir. 1989-2004 yılları arasında ekilebilir alanların % 85’i ve hayvancılık sektörünün % 98’i özelleştirilmiştir. Buna rağmen, tarım sektörü yeni AB üyesi ülkeler arasında yine de zayıf kalmıştır. Komünizm döneminin ardından toplam ekilebilir alanların % 80’i sınırlı ebatlardaki parseller halinde özel sektöre yeniden dağıtılmasına rağmen 2000 yılına kadar çiftliklerin sadece % 2’sinin büyüklüğü 10 hektarı aşmıştır. Toprakların eski sahiplerine tekrar dağıtılması sonucu yaşanan parçalanma ve birleştirme çalışmalarının yavaş ilerlemesi, sektördeki makineleşmeyi ve dolayısıyla gelişmeyi de yavaşlatmıştır. Ülkede üretilen başlıca tarım ürünleri mısır, buğday, patates, ayçiçek tohumu, arpa, domates, üzüm, elma, lahana ve şeker pancarıdır.

Slovenya’da tarım genellikle 25 hektardan daha az alanlarda yapılmaktadır. Tarım sektörü, Slovenya GSYİH’sinin %2,5’ini oluşturmakta ve ülke istihdamının %12’sini karşılamaktadır. Bu oran çok yüksek olmasa da ülke istihdamı için önemlidir. Ülkenin doğu kesiminde Sava ve Drava nehirlerinin suladığı ovalarda tarımsal etkinlik ön plandadır. Başlıca tarım ürünleri; buğday, mısır, patates ve üzümdür.

Hırvatistan’da tarım alanlarının % 82’si özel aile çiftliklerine aittir. Ancak çiftliklerin ortalama büyüklüğü 2,5 hektarın altındadır. Toplam 1,2 milyon hektarlık ekilebilir alanın % 72’sinde ekim yapılmakta, % 21’i mera ve otlak olarak kullanılmakta, % 3,6’sında meyve tarımı ve % 2,5’inde bağcılık yapılmaktadır. Ekim yapılan tarım alanlarının % 66’sında hububat, %14’ünde yağlı tohumlar, % 11’inde yem bitkileri, % 4’ünde şekerpancarı, % 4’ünde bakliyat ve sebze, % 1’inde tütün tarımı yapılmaktadır. Diğer taraftan, 2008 yılında tarımsal üretim % 8 oranında artış kaydetmiştir. Tarımsal üretimdeki artışa en büyük katkıyı hububat (% 15,9 artış) ve yağlı tohum üretimindeki artış sağlamıştır.

ROMANYA’DA TAHIL ÜRETİMİ Birleşmiş Miller Gıda ve Tarım Örgütü’nün (FAO) verilerine göre Romanya’nın en fazla üretimini gerçekleştirdiği hububat ürünü mısırdır. 2005 ve 2014 sezonları arasında gerçekleştirilen mısır üretim verilerine bakıldığında, yaklaşık olarak 3 milyon ton ile 12 milyon ton arasında üretim gerçekleştirildiği görülmektedir. 2011 yılında 11,7 milyon ton mısır üretilirken bu miktar 2012 yılında 5,9 milyon tona düşmüştür. 2013 yılında tekrar 11,3 milyon tona yükselen üretim, 2014 yılında da artış göstererek 11,9 milyon tona ulaşmıştır.

Romanya’nın üretimini gerçekleştirdiği bir diğer önemli tahıl ürünü ise buğdaydır. Buğday üretiminin 3 milyon ile 8 milyon ton arasında değişen miktarlarda gerçekleştiği görülmektedir. 2011 yılında 7,1 milyon ton olarak kaydedilen buğday üretimi, 2013 yılında artış göstermiş ve 7,2 milyon tona yükselmiştir. 2014 yılında gerçekleşen buğday üretimi ise 7,5 milyon tondur. Buğdaydan sonra bir diğer önemli ürünse arpadır. Romanya’nın arpa üretimi, 2011 ve 2014 yılları arasında 1 milyon ton civarında seyretmiştir. 2014 yılında kaydedilen mısır üretimi ise 1,7 milyon tondur.

SLOVENYA’DA TAHIL ÜRETİMİ FAO’nun verilerine göre Slovenya’da en çok üretimi gerçekleştirilen tahıl ürünü mısırdır. Mısır üretimi 2005 ve 2014 yılları arasında 200 ila 400 bin ton arasında kaydedilmiştir. 2011 yılında 349 bin ton olarak kaydedilen üretim, 2012 ve 2013 yıllarında 200 bin tonun üzerinde seyretmiş, 2014 yılında ise 350 bin tona ulaşmıştır. Slovenya’nın üretimini gerçekleştirdiği bir diğer önemli ürün buğdaydır. 2011 yılında buğday üretimi 153 bin ton olarak gerçekleşmiştir. 2012 yılında 188 bin tona çıkan üretim 2013 yılında 138 bin tona gerilemiştir. 2014 yılında da artış gösteren buğday üretimi 173 bin ton olarak kaydedilmiştir. Slovenya’nın arpa üretiminde ise 90 bin tonu geçmeyen rakamlar söz konusudur.

HIRVATİSTAN’DA TAHIL ÜRETİMİ Mısır, Hırvatistan’ın hububat üretiminde de önde gelen tahıl ürünüdür. Mısır üretiminde 2005-2014 yılları arasında 1 ila 3 milyon ton dolaylarında seyreden üretim değerleri izlenmektedir. Ülkede mısır üretimi, 2011 yılında 1,7 milyon ton olarak kaydedilmiş, 2012 yılında ise 1,2 milyon tona gerilemiştir. 2013 ve 2014 yıllarında gerçekleştirilen mısır üretimi ise sırasıyla 1,8 ile 2 milyon tondur. Hırvatistan’ın üretimini gerçekleştirdiği bir diğer önemli tahıl ürünü ise buğdaydır. 2011 ve 2013 yılları arasında 780 bin ton ila 1 milyon ton arasında üretim gerçekleştiren Hırvatistan, 2014 yılında 648 bin ton buğday üretiminde bulunmuştur. Hırvatistan’ın arpa üretimi ise 160 ila 280 bin ton arasında gerçekleşmektedir.

ROMANYA’DA TAHIL TİCARETİ Romanya’nın hububat ticareti buğday ve mısır ağırlıklıdır. Bu ürünlere yönelik iç talep arttıkça Romanya’nın buğday ve mısır ithalat miktarı da artmaktadır. FAO’nun verilerine göre Romanya’nın buğday ithalatı 2012 yılında 531 bin tona ulaşırken, bu miktar artış göstermiş ve 2013 yılında 679 bin tona yükselmiştir. Mısır ithalatı ise 2012 yılında 698 bin ton, 2013 yılında 284 bin ton olarak gerçekleşmiştir. Romanya’nın arpa ithalatında 2012 ve 2013 yıllarında gerçekleştirilen ithalat miktarları sırasıyla 138 bin ton ve 222 bin tondur.

Romanya’nın tahıl ihracatında ise önde gelen ürün buğdaydır. Buğdayda 2008 ve 2012 yılları arasında 2 milyon ton civarında ihracat kaydedilirken 2013 yılında bu miktar 4,7 milyon tona yükselmiştir. Mısır üretimi güçlü olan Romanya 2009 ve 2013 yılları arasında mısır ihracat miktarını 2013 yılında 3,2 milyon tona ulaşmıştır.

SLOVENYA’DA TAHIL TİCARETİ Slovenya’nın hububat ticareti buğday ve mısır ağırlıklıdır. FAO’nun verilerine göre Slovenya’nın mısır ithalatı 2005 ve 2013 yılları arasında 130 ila 270 bin ton arasında seyretmiştir. Slovenya, 265 bin tonla 2011 yılında en yüksek mısır ithalatı miktarına ulaşmış ve bu miktarı 2012 yılında 201 bin tona düşürmüştür; 2013 yılında ise 237 bin tona çıkarmıştır. İthalatı gerçekleştirilen ikinci önemli ürün ise buğdaydır ve buğday ithalatında 2012 yılında 111 bin tona, 2013 yılında ise 204 bin tona ulaşılmıştır. Slovenya’nın tahıl ihracatında da önde gelen ürün mısırdır. 2012 yılında 140 bin, 2013 yılında ise 135 bin ton mısır ihraç edilmiştir. İhracatı gerçekleştirilen bir diğer ürün olan buğdayda ise 2013 yılında 113 bin ton ihracat gerçekleştirilmiştir.

HIRVATİSTAN’DA TAHIL TİCARETİ Her ne kadar tahıl ithalatında 50 bin tonu dahi bulmayan miktarlar söz konusu olsa da Hırvatistan’ın tahıl ticaretinin arpa ağırlıklı olduğu söylenebilir. Hırvatistan 2012 yılında 29 bin ton, 2013 yılındaysa 31 bin ton arpa ithalatı gerçekleştirmiştir. Tahıl ihracatında ise önde gelen ürün buğdaydır. Buğday ihracatı yıldan yıla artış göstermektedir. 2011 yılında 108 bin ton olan buğday ihracatı 2012 yılında 394 bin tona 2013 yılında ise 402 bin tona yükselmiştir. Mısır ihracatında ise 2012 yılında 106 bin ton, 2013 yılında 115 bin tona ulaşılmıştır. ROMANYA, SLOVENYA VE  HIRVATİSTAN’DA UN TİCARETİ Avrupa Un Değirmencileri Birliği’nin verilerine göre Romanya’daki değirmenlerin sayısı yaklaşık 120’dir. Söz konusu değirmenlerin işleme kapasitesi ayda 150 tonun üzerindedir. Bunun yanında ayda 150 tondan daha az üretim yapan 200’e yakın değirmen olduğu da bilinmektedir. FAO’nun verilerine göre Romanya’nın buğday unu ihracatı ise 2008-2013 yılları arasında 4 ila 16 bin ton arasında seyretmiştir. 2012 yılında 5 bin 414 ton buğday unu ihraç eden Romanya, bu miktarı 2013 yılında 15 bin tona çıkarmıştır. Romanya’nın buğday unu ithalatında ise artış izlenmektedir. 2011 yılında 143 bin tona ulaşan ithalat miktarı, 2012 yılında 111 bin tona gerilemiş, 2013 yılında ise 117 bin ton olarak kaydedilmiştir.

Slovenya’nın buğday unu ihracatı ise giderek artmaktadır. 2011 yılında 14 bin 941 ton olarak kaydedilen buğday unu ihracatı, 2012 yılında 20 bin ton olarak kaydedilmiştir. Ancak 2013 yılında 4 bin 611 tona gerilemiştir. Buğday unu ithalatını son beş yılda 27 bin tonun üzerine çıkaran Slovenya, 2012 yılında 29 bin ton, 2013 yılındaysa 28 bin ton buğday unu ihraç etmiştir.

Hırvatistan, 2011 yılında 16 bin ton buğday unu ihraç etmiş, bu miktarı 2012 yılında 18 bin tona yükseltmiştir. 2013 yılında kaydedilen ihracat miktarı ise yaklaşık 19 bin tondur. İthalata bakıldığındaysa 2011 yılında kaydedilen 14 bin tonluk ithalat miktarının 2012 ve 2013 yıllarında 13 bin ton civarlarında kaldığı görülmektedir.

Ülke Profili Kategorisindeki Yazılar
15 Ekim 20217 dk okuma

Mısır’da buğday piyasası ve değirmencilik sektörü

02 Aralık 20165 dk okuma

Bulgaristan ve Yunanistan’da Tahıl ve Un Pazarı

Bulgaristan ve Yunanistan’ın en çok üretimini gerçekleştirdiği tahıl ürünü buğday ve mısırdır. Bulg...

07 Şubat 20188 dk okuma

AFGANİSTAN’DA DEĞİRMENCİLİK POTANSİYELİ

Afganistan, kişi başına buğday tüketiminde dünya listesinin başında yer alan bir ülke. Afganlar, gü...