BLOG

Makine seçimi, bakım ve onarım

27 Şubat 20177 dk okuma

“Değirmen sektöründe kullanılan makineler, 7 gün 24 saat çalıştığı için; değirmen verimliliğini maksimize etmenin en önemli kaynağı makinelerin tam kapasitede çalışmasının sağlanmasıdır. Bu nedenle kaliteli ve güvenilir makinelerin seçilmesi son derece önemlidir.”alapalaboragokdeniz86

Bora GÖKDENİZ Alapala Makina Kurumsal Yatırımlar Müdürü

Çok iyi hazırlanmış bir diyagram, yüksek kaliteli ve güvenilir makine/ekipmanların kullanımıyla değirmenlerde makine sayısında optimizasyon sağlanabilir. Böylece gereğinden fazla makine kullanımına da gerek kalmaz. Burada makinelerin kaliteli seçilmesi tek başına yeterli olmayıp, aspirasyon ve pnömatik taşıma hattının verimli ve etkili bir şekilde tasarlanması da son derece önem arz etmektedir.

Ayrıca makinelerin kaliteli oluşuna katkı sağlayan en önemli faktörlerden biri de; makine yapımında kullanılan yüksek kalite standartlarındaki bileşenlerin üretici tarafından sağlanıyor olmasıdır. Makineyi oluşturan rulmanların, topların, eleklerin, kayışların, motorların, elektrik parçalarının kaliteli uluslararası markalardan seçilmesi, değirmenin top-yekûn kalitesini de arttıracaktır.

Değirmen sektöründe kullanılan makineler, 7/24 çalıştığı için; değirmen verimliliğini maksimize etmenin en önemli kaynağı makinelerin tam kapasitede çalışmasının sağlanmasıdır. Bu nedenle kaliteli ve güvenilir makinelerin seçilmesi son derece önemlidir. Kalitesi düşük olan makinelerle donatılmış bir değirmenin problem yaratması ve sonucunda üretimin durma olasılığı söz konusudur. Örneğin; 300 ton/gün kapasiteli bir değirmenin sadece bir gün stop etmesinin verdiği kayıp, yaklaşık 100 bin Amerikan doları civarında olacaktır.

Önleyici bakım; makine ve ekipmanların arıza yaratmadan önce makineyi oluşturan parçaların aşınmalarını önlemek, değişim gerektirip gerektirmediğini belirlemek ve olası problemi engellemek için yapılan bir operasyondur.

Buradaki en önemli unsurlardan biri de, bu önleyici bakımı yapabilecek teknik bilgiye sahip donanımlı personelin değirmen içerisinde görev yapıyor olmasıdır. Bu bağlamda, kaliteli teknik ekibin de değirmen sahipleri tarafından istihdam ettiriliyor olması önemli bir kriterdir.

Bakım ve onarımların kesin olarak eğitimli ve teknik bilgiyle donatılmış personelce yapılması gereklidir. Değirmenlerde çalışan personel içerisinde bakım ve onarım konusunda gerekli ve yeterli teknik deneyime sahip olmayanların bulunması durumunda ise, makine ve ekipman üreticilerinden teknik servis desteği alınarak bakım ve onarımlarının yaptırılması gereklidir. Böylelikle arıza yapmış ve değiştirilmesi gereken parçaların, üreticileri tarafından orijinal ve kaliteli parçalarla değiştirilmesi ve sonucunda da garanti kapsamının devamı sağlanmış olacaktır.

PLANLANMAMIŞ BAKIMIN YARATTIĞI ETKİLER • Üretimde kayıplar, • Bütçelenmemiş harcamalar, • Gereksiz yere değirmenin durması, • Zaman kayıpları, • Olası diğer teknik destek veren şirketlere bağımlılık olacaktır.

DÜZENLİ MAKİNE BAKIMININ AVANTAJLARI Kesintisiz düzenli makine bakımının en önemli avantajı, değirmenin verimliliğin artması olacaktır. Bunun yanında; • Üretkenliğin artması, • Daha fazla iş çıkartılmasının sağlanması, • Fabrika durma sürelerinin azalması, • Ürünlerin (un, irmik, vs) kalitesinin artması, • Maliyetli parça değişimlerinde azalma, • Tamirlerde azalma, • Taşıma hatlarındaki (borular) zararları önleme, • Başka onarım yapan şirketlere bağımlılıkta azalma gibi avantajlar da sağlanmış olacaktır.

DEĞİRMENLERDE MAKİNE VE EKİPMANLARIN BAKIM PERİYODLARI • Günlük, • Haftalık, • Uzun Süreli Bakımlar olarak sınıflandırılabilir.

Günlük Bakımlar: Değirmende üretim başlamadan önce, makinelerin ürün giriş ve çıkış alanlarının önceki birikmelerden temizlenmesi gerekir. Özellikle vals makinelerindeki ürün giriş haznelerinde birikmiş ürünlerin ve merdanelerinin bu denetlemeyle düzenli olarak kontrolde tutulması son derece önemlidir. Makinelerde toz sızıntısı olabilecek alanlardaki sızdırmazlık elemanları, kapakların tam kapanıp kapanmadığı, akış boru ve bağlantı elamanlarının tıkalı olup olmadıkları, eleklerdeki akışkanlık durumu günlük çalışmalar öncesinde kontrol edilmeli ve gereken bakımlar muhakkak dikkatlice yapılmalıdır.

Taşıyıcı hattın kontrolü (borular) son derece önemlidir. Bakım yapılmamış borularda, daha az ürün akacaktır, böceklenme artacaktır, borular zarar görecektir ve sonucunda son derece pahalı onarımlar gerekebilecektir. Bunu önlemek için, gıdaya uygun kimyasallar, uzun kablolu fırçalar ve plastik çekiçler kullanılabilir.

Tesisteki makinelerin çalışması için gerekli hava ihtiyacını sağlayan kompresörün düzenli olarak basıncı kontrol altında olmalı ve sürekli takip edilmelidir.

Haftalık Bakımlar: Makinelerin komponentleri olan rulman, motor, dişli ve kayışların uygun çalışıp çalışmadığının kontrol edilmesidir. Vals toplarının yüzeyi ve dişleri kontrol altında olmalıdır. Bununla beraber, vals toplarının temizliklerini gerçekleştiren fırça ve bıçakların durumlarının da kontrol edilmesi gerekmektedir.

Eleklerin durumları ve temizlikleri kesinlikle kontrol edilmelidir. Filtrelerin gerekli şartlarda çalışabilmesi için toz torbalarının da kontrolü ve temizlikleri muhakkak yapılmalıdır.

Makinelerin yağlama durumları kontrol edilmelidir. Dişli ve rulmanların ihtiyaç duyulan yağlamayı aldıkları sürekli olarak kontrol edilmelidir.

Uzun Süreli Bakımlar: Çoğunlukla değirmenlerin üretime ara verdikleri dönemlerde yapılır. Vals toplarının (Kırma ve Liso) dişleri ve yüzey aşınmaları kontrol edilmeli, ihtiyaç varsa yeniden dişleme, taşlama ve kumlama uygulanmalıdır. Vals topları ve dişlilerinde aşınma veya kırılma varsa yenisi ile değiştirilmelidir.

Eleklerde ipek yırtılmaları, sızdırmazlık ekipmanlarının aşınıp aşınmadıkları bu dönemde kontrol edilmesi gereken en önemli noktalardır. Eleklerin bir bütün olarak temizliklerinin yapılması gereklidir. Bu temizlikler her iki-üç ayda bir mutlaka yapılmalıdır.

Bu bakımlar, tesisteki makine ve ekipmanların çalışma sürelerini uzatacak ve üretim sırasında muhtemel arızaları da önleyecektir.

BAKIMLARDA YAPILACAK GENEL İŞLEMLER Ayrıca bakımlarda yapılacak genel işlemleri özetlersek. Bunlar: • Parça değişimi, • Tork kontrolü, • Yağlama, • Genel temizlik, • Kontrol, • Yağ değişimi, • Kayış gerginlik kontrolü, • Hijyenik temizlik, • Kaçak kontrolüdür.

Bakım ve onarımların düzenli olarak ve zamanında yapılmasının yanında, bir değirmende en önemli konulardan biri de olası parça arızalarında, hazır kritik yedek parçaların mevcudiyetidir. Bir arıza sırasında onarım için yedek parça bekleniyorsa, değirmende maddi kayıplar söz konusu olacaktır. Değirmenlerin üreticisiyle teslim sırasında (test çalışmaları) kesinlikle satış sonrası ve garanti kapsamları konusunda bir sözleşme yapılmalıdır. Bu sözleşmenin yapılmasıyla; ileride muhtemel uzun süreli üretim kayıplarının da önlenmesini sağlanacaktır.

UN FABRİKALARININ İLAÇLANMASI: FUMİGASYON YÖNTEMİ Yasa gereği, değirmenlerin hem yılda en az bir kere (2 kere daha uygun) ilaçlanması hem de her türlü zararlı böcek ve kemirgenlerden arındırılması gerekir. Bu genel fumigasyon işlemi her yıl yeni hasat öncesi yapılmalıdır.

Un fabrikalarındaki en büyük problem ürün zararlılarıdır. Bunlar un kurdu, buğday biti, hububat hortumlu böceği, testereli böcek, vb.’dir. Bu zararlılar doğrudan ürünle birlikte sahadan taşınır ve büyük ekonomik kayıplara sebep olur. Bunun için un fabrikalarında likit formülasyonlu ilaçlama çok etkili olmamaktadır. Bunun nedeni, bu zararlılar ürünün içinde olduğu için, ilaç doğrudan ürüne tatbik edilemez. Bu yüzden fumigasyon (gazlama) metodu uygulanması en doğru yöntemdir. Methil Bromid veya Hidrojen Fosfit gazıyla iyi bir izolasyon sağlandığı takdirde mükemmel sonuç alınır. Ancak bunun için devletten özel izinler alınarak bu işlem yapılabilmektedir. Methil Bromid herkese satılmamakta, devlet özel izniyle satılmaktadır.

Fumigasyon işleminin bu konuda tecrübeli ziraat mühendisleri tarafından yapılması ile ürüne hiçbir zarar gelmeyecektir. Fumigasyon sonrasında mutlaka operatör tarafından fumigasyon raporu düzenlenmelidir. Tüm kapılar, operatör tarafından kapatılarak mühürlenir ve operasyon bölgesi terk edilir. Kapıların açılması ise yine fumigasyon operatörü tarafından yapılır ve içerisi havalandırılır. İçeride gaz verilirken kesinlikle canlı giremez çünkü öldürücü sonuçlar alınabilir. Ayrıca fumigasyon amacına ulaşmaz.

TEKNİK BAKIM KONUSUNDA EĞİTİMLER Alapala olarak önleyici bakım konusunda, değirmen kurduğumuz her müşteriye tüm eğitimler, gerek fabrikamızda gerekse bizzat müşterimizin değirmeninde teknik ekibimiz ve uzman değirmencilerimiz tarafından verilmektedir. Bu eğitimler değirmende görev yapan tüm teknik personele ve değirmencilere verilir.

Ancak, dünya genelinde bu bakım ve onarım konusunda bilinçli olmayan değirmen sahiplerinin sayısı oldukça fazladır. Alapala olarak gerek bizden gerekse başka markadan değirmen sahibi olan tüm müşterilerimize, hem yedek parça hem de satış sonrası hizmetler konusunda uzman kadromuz ve uzman yedek parça şirketimiz tarafından hizmet verilmektedir. Oluşan arızaların en kısa sürede çözülmesinin, hem firmamızın hem de ülkemizin imajı açısından son derece önemli olması, böylece müşterilerimizin de işlerinin aksamaması ve maddi kayıplara uğramamaları son derece önem arz etmektedir.

BAKIM VE ONARIM İÇİN BİR DEĞİRMENDE YAPILABİLECEKLER: •Değirmende kullanılan her makine ve ekipman için; makinenin adı, üretim yılı, kapasiteleri, motor güçleri, v.b. bilgilerin olduğu bir form hazırlanmalı ve makinenin görülen bir yerine aşınmasını önleyecek bir koruma ile asılmalıdır. • Yapılan bakımlar ve programlanan bakım-onarım takvimi de yazılmalı ve kayıt altında tutulmalıdır. Burada bunun en ideali otomasyon ile bunun yapılabilmesidir. • Basit bir yedek parça stok programı olmalıdır. Böylece stok kontrolü yapılıyor olacak ve fabrikanın yedek parça eksiğinden stop etmesi önlenmiş olacaktır. • Kullanılan makinelerin; katalogları, bakım-onarım kılavuzları, yedek parça katalogları muhakkak bulunmalıdır. • Üretici tarafından belirlenen bakım onarım kılavuzlarına ve talimatlarına muhakkak uyulmalı ve orijinal yedek parçalar kullanılmalıdır. Böylece garanti kapsamından da çıkılmamış olunacaktır. • Ayrıca diğer en önemli nokta, bir arıza meydana geldiğinde sadece bu arızayı gidermek için çalışılmamalı, aynı zamanda bu arızanın nedeni araştırmalı ve asıl sebebi bulunmalıdır. Böylece aynı arızanın bir kez daha tekrarlanması önlenmiş olacaktır. • Kalibrasyon işlemi bir nevi bakım işlemidir. Bu nedenle, kalibrasyonun da belirli aralıklarla bakım işlemi içerisine katılıp yapılmasında fayda vardır. • Değirmenlerde toz, hava karışımı oranı da son derece önemlidir. Bu oranın belli oranları ve limitleri aşması son derece tehlikelidir ve toz patlamasına sebep olabilir. Böyle tehlikeli durumları önlemek için, temizliğe son derece dikkat edilmeli ve çalışanlara genel amaçlı kontrollü eğitim verilmelidir. Bu konuda bilgi sahibi personel yoksa muhakkak üretici firmadan destek alınmalıdır. • Değirmenlerde sarf yedek parça stoğu değirmenin stop etmeden çalışması için en önemli kalemdir ve bunlar için yeterli stoklama yapılmalıdır. Değirmen sahipleri bu stoğu finansal bir yük olarak kesinlikle görmemelidirler. Aksi takdirde kayıpları daha fazla olacaktır. • Değirmenlerde en kritik konulardan birisi de temizliktir. Kirli, düzensiz, tozlu, karışık, parça yığınlarıyla dolu bir değirmenin performansı da yüksek olmayacaktır. • Değirmen sahipleri ve teknik personel sektördeki gelişen teknolojiyi sıkı takip etmeli ve doğru ekipmanları ve malzemeleri doğru yerlerde kullanmalıdırlar. Bu sektörde en önemli noktalar: Aşınmalar, burkulmalar, darbeler, yüksek ısı ve uzun süreli çalışma şartlarıdır. Ve seçilen malzemeler bunlara dayanıklı olmak zorundadır.

Burada en önemli avantajlardan biri de, düzenli ve zamanında yapılan bakım ve onarım sonrası fabrikanın toplam enerji sarfiyatında artış olmamasıdır. Sonuçta doğru ve zamanında yapılan bakım kendi başına bir tasarruftur.

Alapala’nın sektörde sadakat kazanarak değirmen kurduğu müşterilerinin tekrar bizleri tercih etmesinin en büyük nedenlerinden biri de; daha uzun makine ile tesis ömrü ve satış sonrası hizmet konusunda firmamızın sürekli ve zamanında müşterilerinin yanında olmasıdır.

Sunduğumuz tüm hizmetler, daima gerekli verimliliği ve kapasiteyi sağlayarak ve optimum üretim prosesi kazandırarak değirmenci ile tüm koşullara göre ortaklaşa çalışmadır.

Etiketler
#vals
Dosya Kategorisindeki Yazılar
04 Şubat 20215 dk okuma

Covid-19’un tahıl ticaretine etkisi

Natalja Skuratovic Kıdemli Tahıl Piyasaları Analisti PETKUS Technologie   Covid-19 g...

05 Ağustos 201317 dk okuma

Unlarda Gıda Güvenliği Rİskleri ve Güvenli Un Üretimi için Un Fabrikalarında Hijyen ve Sanitasyon

Gıda güvenliğini yüksek oranda sağlamanın temel şartlarından birsinin düşük riskli hammadde temini ...