BLOG

Buğday üretiminde üst üste beş yıl rekor üretim bekleniyor  

17 Mart 20217 dk okuma

Uluslararası Tahıl Konseyi (IGC), dünya tahıl ticaretinin orta vadede üst üste rekorlar kıracağını öngörüyor. Arjantin, Ukrayna ve Avrupa Birliği’ndeki üretimde güçlü artışlarla birlikte global buğday rekoltesinin 2025/26 döneminde, bu sezona göre 57 milyon ton artarak 822 milyon tona yükselmesi bekleniyor.

Buğday üretimi Tahıl piyasaları için doğru ve önyargısız bilgiler sağlayan Uluslararası Tahıl Konseyi; buğday, mısır, pirinç ve soya fasulyesinde beş yıllık arz-talep tahminlerinin yer aldığı bir rapor yayınladı. Hava şartlarının elverişli olup olmaması gibi değişkenler hesaba katılmadan, yalnızca mevcut trend üzerinden yapılan varsayımlara göre, dünya genelinde toplam tahıl üretimi beş yıl boyunca üst üste rekorlar kıracak. IGC raporunda, “Bu tahminler, talepteki artışı karşılamak adına yeterli olacaktır. Ancak yeniden stok yapılması için fazla yardımcı olmayacak ve tahılların stok kullanım oranı bir miktar daralacaktır.” ifadelerine yer verildi.   Raporun hazırlandığı dönemdeki tahıl tüketim trendi, COVID salgınından dolayı etkilenmiş durumda. Özellikle de sokağa çıkma yasaklarından dolayı ulaşım amacıyla yakıta olan talep düştüğü için tarım ürünlerinin endüstriyel kullanımı azaldı. Rapora göre; pandeminin nasıl seyredeceği konusunda hâlâ belirsizlikler olsa da aşılama programlarının başlaması ile virüsün kontrol altına alınacağına dair iyimserlik hakim. Bundan dolayı da talebin orta vadede normale dönmesi bekleniyor. COVID’den dolayı düşen piyasanın ardından ekonominin kısa süre içerisinde toparlanacağı farz ediliyor. Buna rağmen, tahıl tüketimindeki artışın, son dönemdeki trendin altında kalacağı öngörülüyor. Kişi başına düşen tüketim zaten yüksek olduğu ve birçok bölgede artmadığı için gıda tüketimindeki artışın yalnızca nüfusun artması ile sağlanacağı tahmin ediliyor. Bundan dolayı da tüketimin en çok arttığı kıtalar Asya ve Afrika olacak. Uluslararası Tahıl Konseyi’nin raporuna göre, mısır stoklarını erime hızının son birkaç sezona kıyasla azalması bekleniyor. Ancak dünya genelinde arz-talep dengesi nispeten kritik kalmaya devam edecek. Özellikle de stokların azalmasını durdurmak isteyen Çin’in ortalamanın üzerinde ithalat yaparak bilanço sıkılaştırmasına gitmeye devam edeceği beklentisi hakim. Öte yandan, buğday stoklarında yeni rekorlar kırılması bekleniyor. Rapora göre, dünya genelinde tahıl ticareti, özellikle buğday ve mısır sevkiyatlarında artış sayesinde, yıllık %2 artacak. Yıllık artış oranı, son yıllara göre biraz düşük kalsa da yem ihtiyacındaki artıştan dolayı mısır sevkiyatları büyümeye devam edecek. Özellikle Çin, büyük miktarlarda alım yapıyor. Buğday ticaretindeki artış ise daha çok öğütmelik buğdaya bağlı olarak gerçekleşecek. IGC’nin başlıca tahıllar için beş yıllık arz talep senaryosu şu şekilde: global buğday üretimi

GLOBAL BUĞDAY ÜRETİMİ REKOR KIRACAK

Verim artışının desteklediği global buğday üretiminin beş yıl boyunca rekor kırması bekleniyor. Dünya genelinde buğday tüketiminin her yıl (hem gıda hem yem bakımından) yüzde 2 artması bekleniyor. Bununla birlikte, endüstriyel kullanımda önemli bir değişiklik öngörülmüyor. Dünya buğday stoklarının da yine aynı şekilde her yıl yeni bir rekor kırması muhtemel. Ancak bu stokların önemli bir kısmı Çin’de olmaya devam edecek. Önde gelen ihracatçı ülkelerdeki buğday stokları mütevazı miktarlarda artacak. Hindistan’da ise stokların azalması bekleniyor. Doğu Asya ve Afrika’da artan talepten dolayı buğday ticareti büyüyecek. Rusya da en büyük ihracatçı olmaya devam edecek. COVID-19’a bağlı iş gücü kısıtlamaları bazı ülkelerde buğday ekimi ve hasadını etkilemiş olsa da 2020/21 sezonunda tarlalardaki çalışma normal seyrinde devam etti. Özellikle de teknoloji yoğun ihracatçılar bu kısıtlamalardan fazla etkilenmedi. Tohum ve gübre gibi kilit öneme sahip girdilerin arzında sıkıntı yaşanabileceğine dair endişeler gerçekleşmedi ve global tedarik zincirleri nispeten etkin bir şekilde işlemeye devam etti. Son iki sezondur hasat edilen alan miktarındaki artışın 2021/22 sezonunda biraz azalması, ancak yine de ortalamanın üzerinde kalması bekleniyor. Ekim alanlarının daralması, Hindistan’da geçtiğimiz yılki çok hızlı artıştan sonra normale dönülecek olmasına bağlanıyor. Ancak Rusya’da da uzun süren kuraklığın ardından sert geçen kış şartlarına bitkinin dayanamaması riski söz konusu.

BUĞDAY ÜRETİMİ 822 MİLYON TONA ULAŞACAK

Dünya genelinde buğday yetiştirilen alanların 2022/23’ten itibaren artacağı tahmin ediliyor. Ancak mısır ve soya fasulyesi gibi diğer ürünler buğdaya karşı güçlü rakipler olarak öne çıkabilir. Yüksek kâr oranında dolayı Rusya’daki çiftçilerin özellikle kış buğdayına yönelmesi bekleniyor. Avrupa Birliği’ne üye 27 ülkede ise daha istikrarlı bir görünüm söz konusu. Ancak kolza/kanola üretiminde maliyet artışıyla ilgili endişelerin sürmesinden dolayı, buğday ekim alanları ortalamanın üzerinde kalmaya devam edecek. Önümüzdeki beş yıl boyunca, buğday üretim miktarının yükselmesinde başlıca faktör, ortalama verimdeki artış olacak. Özellikle de Avrupa, Ukrayna ve Kuzey Afrika’da randımanın 2021/22 sezonundan itibaren hızla toparlanması bekleniyor. Bunu takip eden sezonlarda ise Karadeniz ve Arjantin’de verimliliğin yükselmesi öngörülüyor. Bu dönemde, dünya genelindeki randıman artışının %1’in biraz üzerinde olacağı tahmin ediliyor. Global buğday üretim miktarının, özellikle Arjantin, Ukrayna ve Avrupa Birliği’ndeki güçlü üretim rakamları sayesinde beş yıl içinde 57 milyon ton artması ve 2025/26 sezonundan 822 milyon tona ulaşması bekleniyor. Çin’de de hükümet desteği sayesinde ekim alanlarının yüksek kalacağı ve verimlilik artışından dolayı da üretim miktarının yükseleceği öngörülüyor. Rapora göre, beş yıllık sürenin sonunda, dünyanın en çok buğday üreten bölgesi olan Avrupa Birliği, bu unvanı Çin’e kaptırabilir. tahıl üretimi

Tüketim

Pandemi sırasında, dünyanın birçok ülkesinde buğday tüketiminin güçlü kalmaya devam ettiği anlaşılıyor. Birçok yerde restoranlar ve konuk ağırlama sektörünün diğer mekanları kapatılmış olsa da evde depolanması kolay olan ürünlere yönelik güçlü talep söz konusu oldu. Makarna ve un gibi buğdaydan yapılan ürünler de bunlar arasında yer aldı. Böylece, ev dışı kullanımda düşen talebin etkisi azalmış oldu. Birçok ülkede, virüse dayalı en sıkı önlemler 2019/20 sezonunun ilk çeyreğinde yürürlükte kalmıştı ve haziran sonu itibariyle tüketici aktivitesi yeniden canlanmıştı. Bu sayede, buğdayın gıda amaçlı tüketiminde artış 2019/20 döneminde yüzde 1,3 oranında gerçekleşmiş ve son beş yılın ortalamasının yalnızca 0,2 puan altında kalmıştı. Yemlik buğday talebinin son yedi yılın en düşük seviyesine gerilemesi ise pandemiden çok fiyatları daha uygun olan alternatif ürünlerin tercih edilmesinden kaynaklandı. Buğdaya yönelik genel talep güçlü kalmaya devam edecek ancak özellikle pandeminin ne kadar ve ne şiddette seyredeceğine bağlı olarak orta vadede tüketimle ilgili belirsizlikler söz konusu. Birçok ülke, kapsamlı seyahat kısıtlaması uygulamalarını geçtiğimiz yıl terk etmişti. Ancak virüsün yeniden etkili olmasından dolayı sosyal etkileşimi kısıtlamaya yönelik kararlar alınmaya başladı. Hatta devlet zoruyla kısıtlamanın söz konusu olmadığı bazı yerlerde bile bazı tüketiciler restoran ve bar gibi mekanlardan uzak durarak gönüllü sosyal mesafe önlemlerini kendi kendilerine uyguladı.

BUĞDAY TÜKETİMİNDEKİ ARTIŞ HIZI AZALACAK

COVID-19’a karşı geliştirilen aşıların yıl sonu itibariyle geniş toplum kesimlerine uygulanmış olacağı ümit ediliyor. Ancak pademinin uzun vadedeki etkilerine dair endişeler var. Buğdaydan yapılan ürünlere yönelik talep, fiyat ve gelir değişimlerinden nispeten az etkileniyor. Özellikle de buğdayın temel besin olduğu yerlerde bu durum geçerli. Ancak bazı gelişmekte olan pazarlarda buğday tüketiminin olumsuz etkilenmesi muhtemel. Ekonomik durumun kötüleştiği birçok ülkede ise insanların daha pahalı gıda ürünleri yerine buğdaydan yapılan yiyecekleri tercih etmesi de ihtimaller arasında. Dünya genelinde buğday tüketiminin 2025/26 dönemine kadar yıllık %2 artması bekleniyor. Bu oran, son beş yılın ortalamasından biraz daha hızlı bir artışı ifade ediyor. Özellikle de şu anda nispeten düşük olan yemlik buğday talebinin önümüzdeki süreçte artması bekleniyor. Mısır stoklarının kısıtlı olması ve Çin gibi ülkelerden gelecek olan talep, bu artışta etkili olacak. Yemlik buğday tüketimi 5 yıl içinde 18 milyon ton artarak 156 milyon tona ulaşacak. Ancak buğdayın %19’u yem olarak kullanılacak. Tüketilen buğdayın yaklaşık %70’i gıda olarak kullanılıyor. 5 yıllık dönemin başlangıcında buğdayın gıda olarak tüketimindeki artış hızı, sonraki yıllarda hafif şekilde azalarak devam edecek. Yine de yüzde 1,5 ile 10 yıl öncesindeki artış oranlarının altında kalacak. Talepteki artış daha çok nüfus artışına bağlı olacak, ancak bazı Asya ve Afrika ülkelerinin de aralarında olduğu bölgelerde kişi başına düşen tüketim de artacak. Buna rağmen, buğday temelli yiyecek tüketiminde artık doyuma ulaşıldığı için artış hızının bu bölgelerde bile azalması bekleniyor. Dünya genelinde, buğdayın gıda amaçlı kullanımı 5 yıl içinde 42 milyon ton artacak ve 572 milyon ton olacak. Endüstriyel kullanımda ise önemli bir değişiklik beklenmiyor.

DÜNYA BUĞDAY STOĞUNUN YARIDAN FAZLASI ÇİN’DE OLACAK

Önümüzdeki beş yıl boyunca dönem sonu buğday stoklarının artmaya devam etmesi bekleniyor. Ancak son sezonlarda olduğu gibi bu stokların önemli bir kısmı Çin’de biriktirilecek. Önde gelen buğday ihracatçısı ülkelerin stoklarında ise küçük miktarlarda artış olacak. Avrupa Birliği ve Rusya’da normalin altındaki düzeylerde mütevazı toparlanma bekleniyor, ancak ABD gibi diğer bazı yerlerde stoklar biraz azalabilir. Üst üste bereketli hasat dönemleri geçiren Hindistan’dan ise 2020/21 sonunda buğday stokları rekor düzeye ulaşacak. Ancak önümüzdeki yıllarda stoklarda hafif düşüş söz konusu olacak. Dünya genelindeki buğday stoklarının beş yıl içinde 34 milyon ton artarak 326 milyon tona ulaşacağı tahmin ediliyor. Çin’deki stokların 35 milyon ton artarak 175 milyon tona ulaşması ve tüm dünyadaki buğday stoklarının %54’üne ulaşacağı tahmin ediliyor. Başlıca buğday ihracatçılarında stoklar 5 milyon ton artarken, Hindistan’da 3 milyon ton azalacak. Stok kullanım oranı ise beş yıl içinde 1 puan artışla %39,9’a yükselecek. Geçtiğimiz beş yılın ortalaması ise %36,3 düzeyindeydi. buğday ticareti

BUĞDAY TİCARETİ HIZ KAZANACAK

Global buğday ticaretinin bu yıl hafif düşünün ardından 2022/23 döneminden itibaren hız kazanması ve 2025/25 sezonu itibariyle 194 milyon tona ulaşması bekleniyor. Böylece 5 yıl içinde buğday ticaretinin hacmi 8 milyon ton artmış olacak. En hareketli bölgeler ise Uzakdoğu ve Afrika olacak. Mısır, dünyanın bir numaralı buğday ithalatçısı olmayı sürdürürken, Endonezya da ikinci büyük alıcı olarak pozisyonunu sağlamlaştıracak. Yakındoğu’da ithalat miktarında önemli bir farklılık beklenmiyor, ancak yine de ülkelerin kendi üretimlerinin değişken olduğu da göz önünde bulunduruluyor. Türkiye, bölgede en çok buğday ithal eden ülke olmaya devam edecek. Ancak ithal edilen bu ürünlerin önemli kısmı işlendikten sonra başka ülkelere satılıyor. Türkiye’yi takip eden Suudi Arabistan ise yerel buğday üretimi sayesinde ithalatını belirli bir seviyede tutmayı hedefliyor. Sahraatlı Afrika ülkelerinde kişi başına düşen buğday tüketimi arttığı için bu pazar büyümeye devam edecek. Dünyanın önde gelen buğday ihracatçıları, buğday ihracat piyasasının yüzde 93’üne hakim durumda ve beş yıl boyunca bu oranın sabit kalması bekleniyor. Bununla birlikte, ihracatçı ülkelerin pazar paylarında değişiklikler söz konusu olacak. En büyük ihracatçı olan Rusya’nın pazar payı, geçtiğimiz beş yıla kıyasla daha da artacak. Ukrayna’nın payı da hafif şekilde artarken, Kazakistan’ın payı azalacak. Karadeniz ülkelerin pazardaki payı %34’te kalmaya devam edecek. Avustralya’nın 2020/21 döneminde elde edeceği payı önümüzdeki yıllarda koruması beklenmiyor, ancak ortalama payın yine de hafif şekilde artacağı tahmin ediliyor. Avrupa Birliği ve Arjantin’in buğday ticaretindeki payı artarken, rekabet gücüne sahip olmayan ABD’nin payının azalacağı öngörülüyor.
Haberler Kategorisindeki Yazılar
07 Ağustos 20171 dk okuma

GMach’den Mali’ye un fabrikası yatırımı

Gmach, Mali’de günde 200 ton buğday işleme kapasiteli anahtar teslimi un fabrikası projesini devrey...

29 Mayıs 20201 dk okuma

Hindistan’da değirmenler %25 kapasite ile çalışıyor

Dünyada nüfus bakımından ikinci sırada yer alan Hindistan, koronavirüs önlemleri nedeniyle gıda s...

02 Mart 20152 dk okuma

Uluslararası Bakliyat Yılı için ilk toplantı yapıldı

“2016 Uluslararası Bakliyat Yılı” kapsamında düzenlenen etkinliklerin ilki olan ve ev sahipliğini G...