Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü (FAO) ile Dünya Gıda Programı (WFP), 16 ülke ve bölgede akut gıda güvensizliğinin kötüleşmesinin beklendiğini bildirerek acil insani müdahale çağrısı yaptı.

FAO ve WFP’nin Hunger Hotspots (Kritik Açlık Noktaları) erken uyarı raporuna göre Sudan, Filistin, Güney Sudan, Mali ve Haiti “en yüksek endişe” kategorisinde yer almayı sürdürürken, Yemen de aynı kategoriye yükseltildi. Raporda Yemen’de bazı bölgelerde IPC/CH Faz 5 “Catastrophe” (Felaket) sonuçlarının görülebileceği; bu sınıflandırmanın kıtlık, kıtlık riski veya nüfusun hâlihazırda felaket düzeyinde koşullar yaşadığı durumları kapsadığı vurgulandı.

ÇATIŞMA, 14 NOKTADA BAŞLICA TETİKLEYİCİ

FAO ve WFP, silahlı çatışma ve şiddetin akut gıda güvensizliğini derinleştiren başlıca unsur olmaya devam ettiğini; değerlendirilen 16 bölgenin 14’ünde temel etken konumunda bulunduğunu belirtti. Rapora göre bu etki, “en yüksek endişe” düzeyindeki sıcak noktaların tamamı için de geçerli.

FAO ve WFP, çatışmanın yanı sıra küresel ekonomideki kırılganlık, yüksek borç yükü ve ekonomik iyileşmenin yavaş ve dengesiz ilerlemesinin de bazı kritik açlık noktalarında gıda güvensizliğini derinleştireceğini belirtti. Raporda ayrıca La Niña koşullarının 2026 başlarında da devam etmesinin beklendiği ve bunun farklı bölgelerde sel, kuraklık ve tropik siklon risklerini artırabileceği uyarısı yer aldı.

“EN YÜKSEK ENDİŞE” NOKTALARI

Rapora göre Sudan’da daha önce teyit edilen kıtlık koşullarını besleyen temel etkenlerde yakın vadede kayda değer bir iyileşme beklenmiyor. Çatışmadan etkilenen bölgelerde şiddetin tırmanması ise yerinden edilmeleri artırıyor.

Filistin bağlamında FAO ve WFP, yaygın altyapı yıkımı ve insani operasyonlara yönelik kısıtların gıda ve beslenme ihtiyaçlarını kritik düzeyde tuttuğunu; sahadaki dinamiklerin değişkenliği nedeniyle durumun yakından izlenmesi gerektiğini belirtti.

Yemen içinse raporda, süregelen çatışmanın yeni yerinden edilmeleri tetiklediği; tedarik zincirlerini aksattığı ve ciddi insani erişim kısıtları altında ekonomik gerilemeyi derinleştirdiği değerlendirmesi yer aldı.

Raporda, Kongo Demokratik Cumhuriyeti, Myanmar ve Nijerya için de “çok yüksek endişe” düzeyinin sürdüğünü bildirildi. Somali ile Suriye bu kategoriye yükseltilirken, Afganistan Kasım 2023’ten bu yana ilk kez yeniden listeye girdi. Raporda ayrıca Burkina Faso ve Çad sıcak nokta olarak kalmaya devam ederken, Kenya ile Bangladeş’teki Arakanlı mültecilerinin durumunun listeye eklendiği belirtildi.

YARDIM FİNANSMANINDA DARALMA

FAO ve WFP, gıda, acil tarımsal destek ve beslenme yardımlarına yönelik finansmanın kritik düzeyde yetersiz kaldığını; birçok bölgede insani yardım kapsamının daraldığını ve rasyonların ciddi biçimde azaltıldığını vurguladı. Bu tablo, milyonlarca kişinin hayat kurtarıcı destekten mahrum kalması riskini artırırken, özellikle çocuklarda sağlık risklerinin yükselmesine yol açabilir.