BLOG

Küresel buğday üretiminin 2026/27 sezonunda geçen yılki olağanüstü seviyeden gerilemesi bekleniyor. Ancak Uluslararası Tahıl Konseyi (IGC) Kıdemli Ekonomisti Alexander Karavaytsev’e göre toplam arz tarihsel olarak yüksek kalmaya devam edecek.

Değirmenci’ye konuşan Expana Tahıllar ve Yağlı Tohumlar Analiz Direktörü Benoît Fayaud, Ortadoğu’daki gerilimin buğday piyasasında şimdilik sınırlı bir fiyat etkisi yarattığını, ancak asıl riskin orta vadeli üretim dengelerinde saklı olduğunu vurguladı.

Dünya buğday unu ticaretinin, 2025/26 sezonunda üst üste ikinci kez gerileyerek 16 milyon tona (buğday eşdeğeri) düşmesi ve böylece son dört yılın en düşük seviyesini görmesi bekleniyor.

Küresel buğday piyasası bir süredir bol arz, zayıf volatilite ve görece rahat alım temposunun etkisi altında fiyatlanıyordu. Ancak Ortadoğu'da patlak veren savaş ve Hürmüz Boğazı ekseninde yaşanan gerilim, piyasanın gözden kaçırdığı kırılganlıkları yeniden gündeme taşıdı.

İran, ABD ve İsrail arasındaki savaş küresel dengeleri sarsmayı sürdürürken, Hürmüz Boğazı’ndaki riskler, yükselen enerji maliyetleri ve lojistik aksaklıklar gıda güvenliği üzerindeki baskıyı artırıyor.

2025/26 buğday sezonu belirgin bir arz fazlası ile açıldı. USDA’nın projeksiyonuna göre küresel üretim 837,8 milyon ton ile yıllık bazda +37 milyon ton artarken, dönem sonu stokları 274,9 milyon tona yükselecek.

Son üç yıldır tarımsal emtia fiyatları baskı altında kaldı: yüksek rekolteler, spot piyasa fiyatlarının düşük seyretmesi ve rahat arz-talep bilançoları 2025’i düşüş eğilimli kapattı ve üretici marjlarını sıkıştırdı.

2025/26 sezonunda küresel tahıl manzarası, bol arz ile tarihsel olarak yüksek seyreden talebi bir araya getiriyor. Ancak piyasalar açısından en önemli riskler tarlalardan değil, ekonomi ve jeopolitik cepheden geliyor. Önümüzdeki aylarda bu dengeyi doğru okumak, piyasaları sağlıklı yönetebilmenin anahtarı olacak.

Global Grain Geneva 2025 konferansında yapılan tartışmalar, küresel tahıl piyasalarında rekor üretim ve yüksek stoklara rağmen asıl mücadelenin artık başka alanlara kaydığını gösterdi: jeopolitik, finans ve teknoloji.

Karadeniz bölgesi, agresif fiyatlandırma stratejisi ve coğrafi avantajıyla uzun yıllardır küresel buğday ticaretinin merkezinde yer alıyor — özellikle de Orta Doğu ve Kuzey Afrika (MENA) bölgesinde. Ancak iklimsel değişkenliğin artması ve küresel rakiplerin yeniden pozisyon almasıyla birlikte bu dengeler değişmeye başladı. Bu analizde, üretim dinamiklerindeki kaymalar ve jeopolitik gerilimlerin, dünyanın başlıca buğday ithalatçılarından biri olan MENA bölgesinde ticaret haritasını nasıl yeniden şekillendirdiğini ele alıyoruz.

2025/26 sezonunda küresel buğday üretiminin %0,3 artışla 800,1 milyon tona ulaşması bekleniyor. Ancak bu sınırlı artışa rağmen, dünya buğday stoklarının %2,2 azalarak 310 milyon tona düşeceği ve son dört yılın en düşük seviyesine ineceği öngörülüyor.

ABD ile Çin arasındaki ticaret savaşları, Çin’in ABD’den tarım ürünü ithalatını azaltmasıyla Brezilya ve Arjantin’e yeni fırsatlar sunuyor. Soya fasulyesi, mısır ve et gibi ürünlerde pazar payını artırmaya hazırlanan bu iki Güney Amerika ülkesi, küresel piyasalarda daha büyük bir rol üstlenmeye hazır.