ABD Tarım Bakanlığı’nın (USDA) mayıs ayı Küresel Tahıl Piyasaları ve Ticaret raporu, 2026/27 sezonunda küresel tahıl piyasalarının daha sıkı bir arz-talep dengesiyle karşı karşıya kalacağına işaret ediyor. Buğday, mısır ve pirinçte üretim gerilerken tüketimin güçlü kalması, stoklarda düşüş beklentisini öne çıkarıyor. Özellikle buğdayda üretim kayıplarının büyük ihracatçı ülkelerde yoğunlaşması, yeni sezonda fiyat, kalite ve tedarik rekabetinin daha belirleyici hale gelebileceğini gösteriyor.

USDA’ya göre küresel buğday üretimi 2026/27 sezonunda 819,1 milyon ton olarak öngörülüyor. Bu rakam, rekor seviyedeki 2025/26 üretiminin 24,8 milyon ton altında. Küresel mısır üretimi ise önceki sezonun rekor düzeyinden gerileyerek 1 milyar 295 milyon ton seviyesine inecek. Pirinç üretiminin de 5 milyon ton düşüşle 537,8 milyon ton olması bekleniyor. Buna karşılık tüketimdeki büyüme devam edecek. Özellikle mısırda küresel tüketimin üretimi yaklaşık 11 milyon ton aşması bekleniyor.

BUĞDAYDA REKOR SEZONUN ARDINDAN DAHA SIKI DENGE

USDA raporunda en dikkat çekici başlık buğday piyasası. 2025/26 sezonundaki rekor küresel üretimin ardından, 2026/27’de üretimde anlamlı bir düşüş bekleniyor. Daha da önemlisi, bu düşüşün ağırlıklı olarak büyük ihracatçı ülkelerde yaşanacak olması. USDA’ya göre ABD buğday üretimi 11,5 milyon tonluk düşüşle 42,5 milyon tona, Avrupa Birliği üretimi 9,1 milyon tonluk düşüşle 136 milyon tona, Arjantin üretimi 6,9 milyon tonluk düşüşle 21 milyon tona gerileyecek. Avustralya’da üretimin 6 milyon ton azalarak 30 milyon tona, Kanada’da 5 milyon ton düşüşle 35 milyon tona, Kazakistan’da 4,3 milyon ton düşüşle 15 milyon tona ve Rusya’da 4,3 milyon ton düşüşle 86 milyon tona inmesi öngörülüyor.

Küresel buğday ticaretinin de 2025/26 sezonundaki 224,4 milyon ton seviyesinden 2026/27’de 214,1 milyon tona gerilemesi bekleniyor. Yani üretimdeki düşüş, doğrudan ticaret hacmine de yansıyacak. İthalatçı ülkeler açısından bu durum, özellikle kaliteli ekmeklik buğday, protein seviyesi ve navlun dâhil fiyat rekabeti gibi başlıkları daha kritik hale getirecek.

RUSYA LİDERLİĞİNİ KORUYOR, ABD VE ARJANTİN GERİLİYOR

USDA, Rusya’nın 2026/27 sezonunda da dünyanın en büyük buğday ihracatçısı olmayı sürdüreceğini öngörüyor. Rusya’nın ihracatı, üretimdeki düşüşe rağmen güçlü devreden stokların desteğiyle 47 milyon ton olarak tahmin ediliyor. Avrupa Birliği’nin ihracatının 31 milyon tona, Ukrayna’nın ise 13 milyon tona çıkması bekleniyor.

Buna karşılık bazı önemli ihracatçılarda ciddi düşüşler öne çıkıyor. Arjantin’in buğday ihracatının 19 milyon tondan 14,5 milyon tona, ABD’nin 24,5 milyon tondan 21,5 milyon tona, Kazakistan’ın 12 milyon tondan 9 milyon tona, Kanada’nın 30 milyon tondan 28 milyon tona, Avustralya’nın ise 26 milyon tondan 25 milyon tona gerilemesi bekleniyor.

Bu görünüm, özellikle Karadeniz ve Avrupa menşeli buğdayın rekabetçi konumunu koruyabileceğini gösteriyor. Ancak üretim düşüşleri, kalite dağılımı ve lojistik koşullar, ithalatçı ülkelerin tedarik kararlarında belirleyici olmaya devam edecek.

KUZEY AFRİKA VE ORTA DOĞU’DA İTHALAT TALEBİ GERİLİYOR

Rapora göre 2026/27 sezonunda küresel buğday ithalat talebinin azalmasında Kuzey Afrika ve Orta Doğu’daki üretim toparlanması önemli rol oynayacak. Fas’ın buğday ithalatının 7 milyon tondan 4 milyon tona düşmesi bekleniyor. Türkiye ve Özbekistan’da da ithalatın 1,5 milyon ton azalacağı öngörülüyor.

Türkiye’nin buğday ithalatı 2026/27 sezonunda 7,5 milyon tondan 6 milyon tona gerileyecek. USDA, bu düşüşü daha yüksek yerli üretim ve ithal buğdaya dayalı un ve mamul ihracatındaki zayıflamayla açıklıyor. Türkiye’nin buğday ihracatı ise buğday unu ve mamulleri dâhil tahıl eşdeğeri bazında 6,5 milyon tondan 6 milyon tona gerileyecek. 

USDA, Türkiye’nin ihracatındaki düşüşte Mısır’ın buğday unu ihracatında artan rekabetini ve Orta Doğu’dan gelen ithalat talebindeki zayıflamayı gerekçe gösteriyor. Buna karşılık Mısır’ın buğday ihracatının 2,3 milyon tona yükselmesi bekleniyor. Raporda Mısır’ın bölgesel pazarlara yönelik un ve buğday mamulleri ihracatında agresif büyüme gösterdiği vurgulanıyor.

Bu gelişme, Türkiye’nin geleneksel un ihracat pazarlarında rekabetin daha da sertleşebileceğine işaret ediyor. Özellikle Orta Doğu ve Afrika pazarlarında fiyat, lojistik, finansman ve ürün çeşitliliği gibi faktörler ihracatçı firmalar açısından daha stratejik hale gelebilir.

MISIRDA TÜKETİM GÜÇLÜ, STOKLAR GERİLİYOR

Mısır piyasasında da 2026/27 sezonu daha sıkı bir dengeye işaret ediyor. USDA’ya göre küresel mısır üretimi 1 milyar 295 milyon ton olacak. Bu rakam, 2025/26 sezonundaki 1 milyar 312,7 milyon tonluk rekor üretimin altında kalıyor. Düşüşün ana nedeni ABD ve Arjantin’de beklenen üretim kaybı. Buna karşılık Brezilya ve Çin’de daha büyük mahsuller bu düşüşü kısmen telafi edecek.

Küresel mısır tüketiminin 1 milyar 306,5 milyon tona yükselmesi bekleniyor. Böylece tüketim üretimi aşacak ve küresel kapanış stokları 297 milyon tondan 277,5 milyon tona düşecek. USDA, stoklardaki gerilemenin ağırlıklı olarak Çin ve ABD kaynaklı olacağını belirtiyor.

ABD, daha küçük mahsule rağmen dünyanın en büyük mısır ihracatçısı konumunu koruyacak. ABD mısır ihracatının 82 milyon tondan 80 milyon tona gerilemesi bekleniyor. Arjantin’in ihracatı 41 milyon tondan 38 milyon tona düşerken, Brezilya’nın ihracatının 44 milyon tona çıkacağı tahmin ediliyor. Ukrayna’nın mısır ihracatı da yüksek devreden stokların desteğiyle 23 milyon ton olarak öngörülüyor.

BREZİLYA MISIRDA REKOR ÜRETİME GİDİYOR

Brezilya, 2026/27 mısır görünümünün en dikkat çekici ülkelerinden biri. USDA, Brezilya’nın mısır üretimini rekor seviye olan 139 milyon ton olarak tahmin ediyor. Ancak raporda asıl vurgulanan nokta, Brezilya’da ihracattan ziyade iç tüketimin güçlü biçimde artması.

Brezilya’da gıda, tohum ve endüstriyel kullanım son beş yılda iki kattan fazla arttı. Bu artışta mısır bazlı etanol kapasitesindeki genişleme belirleyici rol oynuyor. Dolayısıyla Brezilya’nın rekor üretimi küresel ihracat piyasası için olumlu olsa da, üretim artışının tamamının dış pazarlara yansımayacağı anlaşılıyor.

TÜRKİYE’DE MISIR İTHALATI ARTIYOR, ARPA İTHALATI DÜŞÜYOR

Türkiye açısından raporun en önemli başlıklarından biri de yem hammaddeleri. USDA, Türkiye’nin mısır ithalatının 2026/27 sezonunda 4,9 milyon tondan 5,2 milyon tona yükseleceğini öngörüyor. Artışın nedeni, yem talebindeki büyüme ve daha küçük yerli mısır hasadı beklentisi.

Buna karşılık arpa ithalatında keskin bir düşüş bekleniyor. Türkiye’nin arpa ithalatının 1,3 milyon tondan yalnızca 150 bin tona gerilemesi öngörülüyor. USDA, bu düşüşü yerli arpa üretimindeki toparlanmayla açıklıyor.

Bu tablo, Türkiye’nin tahıl ithalat kompozisyonunda önemli bir değişime işaret ediyor. Buğday ve arpa ithalat ihtiyacı azalırken, mısırda yem sektörünün ihtiyacı devam ediyor. Yem sanayisi, kanatlı ve büyükbaş hayvancılık açısından mısır fiyatları, Karadeniz tedariki ve alternatif yem hammaddeleri 2026/27 sezonunda yakından izlenecek başlıklar arasında olacak.

ÇİN VE HİNDİSTAN KÜRESEL DENGEDE BELİRLEYİCİ

USDA raporu, Çin ve Hindistan’ın küresel tahıl piyasalarındaki ağırlığının arttığını da ortaya koyuyor. Çin’in toplam tahıl üretiminin 2026/27 sezonunda 604 milyon ton ile rekor seviyeye çıkması bekleniyor. Bu üretimin yarısından fazlasını 307 milyon tonluk rekor mısır mahsulü oluşturacak.

Çin’in mısır ithalatı 6 milyon ton seviyesinde sabit kalacak. Bu rakam, son yıllarda görülen daha yüksek ithalat hacimlerinin oldukça altında. Buğday ve pirinç ithalatlarının da tarife kontenjanı seviyelerinin altında kalması bekleniyor. Ancak Çin, arpa ve sorgumda hâlâ küresel ticaretin en önemli alıcısı konumunda. Çin’in arpa ithalatı 10,5 milyon ton, sorgum ithalatı ise 7,5 milyon ton olarak tahmin ediliyor.

Hindistan tarafında ise büyük buğday ve pirinç stokları dikkat çekiyor. Hükümetin gıda güvenliği programları kapsamında uyguladığı yüksek destekleme fiyatları, hem tüketimi hem de kamu stoklarını destekliyor. USDA’ya göre Hindistan, buğday ihracat yasağını kaldırmasının ardından 2026/27 sezonunda küçük ölçekli de olsa net ihracatçı konuma geçecek. Hindistan’ın buğday ihracatı 2 milyon ton olarak öngörülüyor.

PİRİNÇTE HİNDİSTAN’IN AĞIRLIĞI SÜRÜYOR

Küresel pirinç üretiminin 2026/27’de 537,8 milyon tona gerilemesi bekleniyor. En büyük üretim düşüşleri Hindistan, Burma ve ABD’de görülecek. Buna karşılık küresel tüketim 541,4 milyon ton ile yeni bir rekor seviyeye yaklaşacak. Tüketimdeki artışın ana kaynağı Güney Asya ve Sahra Altı Afrika olacak.

Hindistan, düşük üretim beklentisine rağmen küresel pirinç ihracatındaki liderliğini güçlendirecek. USDA, Hindistan’ın pirinç ihracatını 25 milyon ton ile yeni bir rekor seviyede öngörüyor. Bu rakam, küresel pirinç ticaretinin yaklaşık %40’ına denk geliyor. Büyük stoklar ve rekabetçi fiyatlar, Hindistan’ın basmati, yarı haşlanmış pirinç (parboiled) ve beyaz pirinç pazarlarındaki ağırlığını korumasını sağlayacak.

Vietnam’ın pirinç ihracatı 8 milyon ton, Tayland’ın 7,5 milyon ton, Pakistan’ın 5 milyon ton, Kamboçya’nın ise 4,1 milyon ton olarak tahmin ediliyor. Burma’nın ihracatının ise daha küçük mahsul ve düşük fiyatlı Asya menşeleriyle rekabet nedeniyle 2,1 milyon tona gerilemesi bekleniyor.

FİYATLARDA KALİTE, ORİJİN VE NAVLUN ÖNE ÇIKACAK

USDA’nın fiyat verileri, buğday piyasasında menşeler arasında belirgin farklar olduğunu gösteriyor. Mayıs başı itibarıyla ABD sert kırmızı kışlık buğdayı (HRW 290 dolar/ton seviyesine yükselirken, Arjantin buğdayı 229 dolar/ton, AB buğdayı 232 dolar/ton, Rus buğdayı 238 dolar/ton, Kanada buğdayı 277 dolar/ton, Avustralya buğdayı ise 281 dolar/ton olarak kaydedildi. 

Mısırda ise başlıca ihracatçı ülkelerde fiyatların güçlü ithalat talebi ve vadeli piyasalardaki yükselişle arttığı görülüyor. Arjantin mısırı 212 dolar/ton, Brezilya mısırı 229 dolar/ton, Ukrayna mısırı 236 dolar/ton, ABD mısırı ise 223 dolar/ton seviyesinde bulunuyor.