BLOG

Türkiye’nin buğday hamleleri

05 Mayıs 20211 dk okuma
Namık Kemal PARLAK Editör Namık Kemal Parlak 

Covid-19 kabusu dünyadaki dengeleri sarsmaya devam ediyor. Ülkeler ne zaman biteceği bilinmeyen pandemiden dolayı gıda arzında sıkıntı yaşamamak için buğday stoklarını artırmaya devam ediyor. Buğday ihracatçısı ülkelerin getirdiği yüksek vergilere rağmen artan panikle talepte azalma yaşanmazken ihracat fiyatları endişelendiriyor. FAO Tahıl Fiyat Endeksi’ne göre buğday ihracat fiyatları mart ayındaki gerilemeye rağmen geçen yılın aynı ayına göre yüzde 19,5 daha yüksek kaldı.

Türkiye de gıda arzında sıkıntı yaşamamak ve stoklarını korumak için bir dizi önlem alıyor. Buğday stokunun korunması için 30 Nisan’a kadar makarna ihracatına kısıtlama kararı alınırken yapılan ihalelerle buğday ithal ediyor.

Öte yandan Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) açıkladığı; 2019-2020 Seçilmiş tarla ürünlerinde bitkisel ürün denge yeterlilik dereceleri dikkat çekiyor. Buna göre 2019-2020 piyasa döneminde tahıl üretiminde en büyük paya sahip olan buğdayın yeterlilik derecesi 100 üzerinden yüzde 89,5’te kalırken, tahıllarda yeterlilik derecesi yüzde 100’ü aşan ürün olmadı.

Toplam tahıl ürünlerinde 2019-2020 piyasa döneminde yurt içi üretimin yurt içi talebi karşılama derecesi (yeterlilik derecesi) %87,8 olarak gerçekleşti. Toplam tahıl üretiminde en büyük paya sahip olan buğdayın yeterlilik derecesi %89,5, yem sanayinin en önemli girdilerini oluşturan arpanın yeterlilik derecesi %94,8, mısırın yeterlilik derecesi %75,5, soyanın yeterlilik derecesi ise %4,7 olarak gerçekleşti.

Buğdayın alt dallarına baktığımızda yeterlilik derecesinde dikkat çeken rakamlar göze çarpıyor. Ekmeklik buğdayda yurt içi üretimin yurt içi talebi karşılama derecesi yüzde 82,8 seviyelerinde kalarak üretimin yurt içi talebi tam olarak karşılayamadığını görüyoruz.

Durum buğdayında ise üretimimiz yurt içi talebi karşılama adına yüzde 150,4 ile umut verici seviyelerde. Ancak ülke olarak dünya makarna ihracatında önemli paya sahip olmamızdan dolayı durum buğdayı ithalatımız da kaçınılmaz oluyor.

Yine TÜİK’in rakamlarından 01 Haziran 2019 - 31 Mayıs 2020 tarihleri arasını kapsayan piyasa yılında toplam 33 milyon 401 bin 704 ton tahıl üretiminin gerçekleştiğini görüyoruz. Aynı dönemde toplam buğday üretimi ise 19 milyon olarak gerçekleşmiş. Buğdayın 3 milyon 150 bin tonu makarnalık buğday dediğimiz durum buğdayından oluşuyor. Ekmekli ve yemlik buğday üretimi ise 15 milyon 850 bin tonda kalmış.

TÜİK verilerine göre aynı dönemde Türkiye’de piyasaya arz edilen toplam buğday ise 28 milyon 748 bin ton. Bunun 10 milyon 793 bin tonu ithalat yoluyla, 957 bin tonu da 28 AB ülkesinden gelen buğdaydan oluşuyor.

Ülkede kişi başı tüketimin 192,8 kilograma çıktığı buğdayın 175,4 kilogramlık bölümünü ekmeklik, 17,4 kilogramlık kısmını ise makarnalık durum buğdayı oluşturuyor.

Editör Kategorisindeki Yazılar