Uluslararası Tahıl Konseyi’nin (IGC) projeksiyonuna göre, dünya buğday unu ticareti 2025/26 sezonunda son dört yılın en düşük seviyesine inecek. Konsey, küresel un ticaretinin yaklaşık 16 milyon ton (buğday eşdeğeri) düzeyinde gerçekleşeceğini öngörüyor. Bu da geçen yıla göre %3’lük bir düşüş anlamına geliyor. Böylece küresel un ticaretinde daralma üst üste ikinci sezona taşınmış olacak.
IGC’ye göre bu gerilemenin başlıca nedeni, Sudan ve Irak’ın ithalatındaki sert düşüş. Sudan’da değirmenlerin yeniden faaliyete geçmesi, ülkenin talebini un ithalatından yeniden buğday alımına yönlendiriyor. Bu değişimle birlikte Sudan’ın un ithalatının 1,4 milyon tondan yaklaşık 400 bin tona gerilemesi bekleniyor. Böylece ülkenin toplam buğday ithalatı içinde unun payı yeniden tarihsel normallere yaklaşacak.
Irak’ta da ithal un talebinde güçlü bir düşüş öngörülüyor. IGC, ülkenin un ithalatının 500 bin ton azalarak 700 bin tona gerileyebileceğini, bunun da yaklaşık son yirmi yılın en düşük düzeyi olabileceğini belirtiyor. Rapora göre bu düşüşte artan yerli öğütme kapasitesi, sektöre yönelik hükümet desteği ve iç tahıl üretimindeki artış belirleyici rol oynuyor. Konsey ayrıca, Körfez bölgesinde olası lojistik aksamaların da önümüzdeki dönemde ticaret akışları üzerinde ek risk oluşturabileceğine dikkat çekiyor.
Buna karşılık bazı ülkelerde un ithalatının artması bekleniyor. Afganistan’ın alımlarını 3,8 milyon tona yükseltebileceği tahmin edilirken, bu ülkede geleneksel tedarikçilere ek olarak Rusya’dan gelen sevkiyatların da giderek daha fazla yer tuttuğu ifade ediliyor. Suriye’nin ise zayıf hasat ve kendi değirmen sanayisindeki sorunlar nedeniyle un ithalatını rekor seviye olan 1 milyon tona çıkarabileceği öngörülüyor. Bu tabloyla Suriye’nin, büyük ölçüde Türkiye’den sağlanan sevkiyatlarla, dünyanın en büyük ikinci un ithalatçısı konumuna yükselebileceği belirtiliyor.
IGC, ayrıca Etiyopya, Özbekistan ve Yemen için ithalat tahminlerini aşağı yönlü revize ederken; Afganistan, Suriye ve Bolivya için öngörülerini yükseltti. Afrika ve Latin Amerika’daki bazı ülkelerde görülecek talep artışının, küresel ticaretteki genel düşüşü kısmen dengelemesi bekleniyor. Sahra Altı Afrika’da daha sınırlı ama pozitif bir büyüme görünümü öne çıkarken, Somali’nin bölgenin en büyük alıcısı haline gelebileceği değerlendiriliyor. Bununla birlikte, birçok Afrika ülkesinin aynı anda kendi değirmen sanayisini geliştirmeye çalıştığına da işaret ediliyor.
İhracat cephesinde ise Mısır ve Türkiye öne çıkıyor. IGC, Mısır’ın un ihracatının 600 bin tona gerileyeceğini tahmin ediyor. Türkiye’nin ihracatının ise geçen yıla göre artarak 4,1 milyon tona (buğday eşdeğeri) çıkması bekleniyor. Ancak bu hacim yine de son yılların ortalamasının altında kalacak. Raporda ayrıca bazı Türk değirmencilerin, zayıf dış talep koşullarına karşı ürün çeşitlendirmesi amacıyla makarna üretimine yönelmeyi değerlendirdiği de belirtiliyor.
IGC, 2026/27 sezonu için küresel un ticaretinde sınırlı bir toparlanma öngörüyor. Buna göre dünya ticaretinin 16,2 milyon tona yükselmesi bekleniyor. Ancak Konsey, bu toparlanmanın ithalat marjlarına, hükümet politikalarına, güvenlik ve lojistik koşullarına, ayrıca başlıca ithalatçı ülkelerdeki talep seyrine bağlı olacağını vurguluyor. Irak ve Sudan’ın alımlarının geçmiş yıllardaki zirvelerin belirgin biçimde altında kalmaya devam etmesi beklenirken, Afganistan’da hafif artış eğiliminin sürebileceği ifade ediliyor.