Birleşmiş Milletler Çölleşme ile Mücadele Sözleşmesi (UNCCD) tarafından yayımlanan ‘2023–2025 Küresel Kuraklık Noktaları’ başlıklı rapor, Türkiye'deki kuraklık tablosuna dair çarpıcı tespitler içeriyor. Rapora göre, Konya Kapalı Havzası başta olmak üzere birçok bölgede hızla artan obruk sayısı, tarımda yaşanan üretim kayıpları ve su kaynaklarındaki ciddi azalma, Türkiye'nin su krizinin eşiğinde olduğunu gösteriyor.
Rapor, Türkiye’de özellikle Konya Kapalı Havzası’nda yer altı su seviyesinin her yıl yaklaşık iki metre düştüğünü, yıllık 500 milyon metreküplük su açığının ise obruk oluşumlarını hızlandırdığını belirtiyor. Bugün ülkede yer altı suyu kaybına bağlı olarak oluşmuş binin üzerinde obruk bulunuyor. Bu obruklar, hem can ve mal güvenliği açısından ciddi riskler oluşturuyor hem de yer altı su rezervlerinin kalıcı olarak kaybına yol açıyor. Obruk vakalarının en yoğun görüldüğü iller arasında Aksaray, Ankara, Eskişehir, Karaman, Nevşehir, Niğde ve Sakarya Havzası da bulunuyor.
TARIMDA ALARM
Kuraklık özellikle tarımsal üretimi derinden etkiliyor. Tarım sektöründe su kullanımının toplam su tüketiminin yaklaşık %75’ini oluşturduğu Türkiye’de, uzmanlar verimli sulama sistemlerine yatırım yapılması gerektiğini vurguluyor. Boğaziçi Üniversitesi İklim Değişikliği ve Politikaları Uygulama ve Araştırma Merkezi, bu yatırımların sürdürülebilirlik açısından hayati olduğunu belirtiyor.
Çiftçiler ise 2023–2024 döneminde geceleri sulama yaparak ve yağmur suyu toplama gibi yöntemlerle su kullanımını azaltmaya çalıştı. Adıyaman Üniversitesi’nden bir öğretim görevlisinin aktardığına göre bu yöntemler bazı bölgelerde suyu koruma ve verimi artırma konusunda etkili oldu. Ancak tüm bu çabalara rağmen Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre, 2024 yılında tahıl ve tarla bitkileri üretimi %5 azaldı.
2025’E KURAKLIKLA BAŞLADIK
Rapora göre, 2025 yılına Türkiye son 24 yılın en kurak ocak ayı ile başladı. Güneydoğu Anadolu’da normal yağışların yalnızca %6’sı, İç Anadolu’da ise %30’u gerçekleşti. Bu olağanüstü kuraklık koşulları, Tarım ve Orman Bakanlığı ile Toprak Mahsulleri Ofisi’ni uyarı yapmaya itti. Özellikle buğday üretim bölgelerinde verim kaybı ve kalite düşüşü yaşanabileceği bildirildi.