ABD ile Güneydoğu Asya ülkeleri arasında imzalanan yeni ticaret anlaşmaları, küresel tahıl ve yağlı tohum ticaretinde dengeleri değiştirebilir. ABD’nin bu bölgeye ihracatını artırması beklenirken, Avustralya, Kanada, Rusya ve Arjantin gibi geleneksel tedarikçiler üzerindeki baskı artacak. Reuters’ın haberine göre Endonezya ve Bangladeş şimdiden alım taahhütlerinde bulundu; Vietnam, Filipinler ve Tayland’ın da benzer adımlar atması bekleniyor.

ASYA, KÜRESEL TAHIL TALEBİNİN MOTORU

Güneydoğu Asya, dünyanın en hızlı büyüyen gıda pazarlarına ev sahipliği yapıyor ve küresel tahıl ihracatçıları için stratejik bir rekabet alanına dönüşüyor. Reuters’ın aktardığına göre Endonezya ve Bangladeş ile yapılan anlaşmaların ardından Vietnam, Filipinler ve Tayland’ın da ABD’den buğday, mısır ve soya küspesi ithalatını artırması gündemde.

Analistler, bu gelişmenin Asya pazarında uzun süredir güçlü konumda olan Avustralya, Kanada, Rusya ve Arjantin’in ihracatını zorlayabileceğini belirtiyor. Sydney merkezli IKON Commodities’in direktörü Ole Houe, Reuters’a verdiği demeçte “ABD tarım ihracatının Asya’da açıkça zemin kazandığını görüyoruz,” dedi.

Asya, küresel buğday, mısır ve soya küspesi ithalatının yaklaşık %30’unu gerçekleştiriyor. Nüfus artışı ve gelir seviyelerinin yükselmesiyle birlikte tüketim düzenli olarak artıyor. OECD-FAO Tarımsal Görünüm 2025–2034 raporuna göre, önümüzdeki on yıl içinde küresel tahıl talebindeki artışın %54’ü Asya kaynaklı olacak. Aynı rapor, küresel yemlik tahıl tüketimindeki büyümenin %56’sının da bölgeden geleceğini, bunun da hızla büyüyen hayvancılık ve kanatlı sektörlerinden kaynaklandığını vurguluyor.

ABD’NİN ENDONEZYA VE BANGLADEŞ HAMLESİ

Endonezya, yıllık 1 milyon ton ABD buğdayı ithalatı için mutabakat zaptı imzaladı. Temmuz ayından bu yana Endonezyalı değirmenciler 250 bin ton ABD buğdayı satın aldı. Bu durum, yıllardır Karadeniz buğdayına dayalı tedarik politikasından dikkat çekici bir dönüş anlamına geliyor.

Benzer şekilde Bangladeş de yıllık 700 bin ton ABD buğdayı alımı taahhüdünde bulundu ve bu da önemli bir politika değişikliğine işaret ediyor.

Hayvan yemi pazarında en hızlı büyüyen ülkelerden biri olan Vietnam da buğday, mısır ve soya küspesi dahil olmak üzere 2 milyar dolarlık ABD tarım ürünü ithalatı planını duyurdu. Filipinler ve Tayland’ın ise gümrük vergilerinde yapılacak düzenlemelerle birlikte ABD’den yemlik mısır ve soya fasulyesi ithalatında büyük alıcılar haline gelebileceği belirtiliyor.

Reuters’ın aktardığına göre ABD tahıl ve yağlı tohum ürünleri rakiplerine kıyasla şu anda daha rekabetçi fiyatlarla sunuluyor ve bu durum Amerikan ihracatçılarına önemli bir avantaj sağlıyor. Ağustos sonunda ABD menşeli yumuşak beyaz buğdayın C&F fiyatı yaklaşık 280 $/ton seviyesindeydi ve Karadeniz buğdayıyla benzer düzeydeydi. ABD mısırının fiyatı Güney Amerika menşeli ürünlerden 10–15 $ daha ucuzken, ABD soya küspesinde 5 $ indirim olduğu bildirildi.

Son on yılda Karadeniz ve Güney Amerika ihracatçıları, Asya pazarında ABD’nin payını önemli ölçüde azaltmıştı. Ancak bu yeni ticaret anlaşmaları hayata geçerse, analistler ABD’nin kaybettiği zemini geri kazanabileceğini ve bunun küresel tahıl ve yağlı tohum piyasalarında dalgalanmalara yol açabileceğini düşünüyor.